Để hiểu và giúp bệnh nhân kiểm soát, phòng tránh tai biến mạch máu não có thể xảy ra, chúng ta cùng nhau tìm hiểu về các nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tai biến mạch máu não sau đây:
Tắc nghẽn và vỡ mạch máu dẫn tới tai biến mạch máu não bệnh rất nguy hiểm (minh họa)
1. Nguyên nhân do cao huyết áp.
Có thể nó rằng cao huyết áp là nguyên nhân trực tiếp dẫn tới tai biến mạch máu não. Bệnh nhân bị huyết áp cao, gặp phải nguy cơ đột quỵ não cao gấp 3-5 lần so với người bình thường. Lý do bởi cao huyết áp làm tăng áp lực thường xuyên của dòng máu lên thành mạch, khiến thành mạch bị dãn dần và xuất hiện những tổn thương nhất định. Từ đó, khi áp lực dòng máu tăng cao đột ngột có thể gây ra vỡ mạch máu não. Trường hợp thương tổn nhỏ, hệ thống tự vệ cơ thể sẽ làm lành vết thương nhưng lại vô tình hình thành các cục máu đông, ở những người huyết áp cao có rối loạn mỡ máu, thừa cholesterol khiến thành mạch dày lên làm hẹp khít lòng mạch, gây cản trở lưu thông máu lên nuôi dưỡng tế bào não dẫn tới gây tai biến nhồi máu não.
2. Nguyên nhân do động mạch xơ vữa.
Xơ vữa động mạch làm thành mạch bị cứng và nhỏ hẹp lòng mạch. Máu lưu thông lên não gặp nhiều chắc chở do các mảng xơ mỡ thừa trong động mạch làm cho thành mạch máu càng ngày càng co lại. Khi máu lưu thông khó khăn bị tắc nghẽn lại thành cục máu đông, sau đó di chuyển chạy lên mạch máu não gây tắc nghẽn dẫn đến tai biến mạch máu não.
3. Nguyên nhân do đái tháo đường.
Căn bệnh đái tháo đường làm cho xơ vữa động mạch phát triển nhanh hơn người bình thường, vì thế những cục huyết khối hình thành trong lòng động mạch hay các mảng xơ vữa làm bít tắc lòng động mạch cản trở máu và oxy không đến nuôi dưỡng được vùng não mạch máu cung cấp. Đây không chỉ là nguyên nhân dẫn tới tắc nghẽn, phình vỡ mạch máu não mà còn là nguyên nhân gây ra đau thắt ngực và nhồi máu cơ tim…
Không ít bệnh nhân đái tháo đường thường bị nhiễm mỡ máu, cholesterol vượt ngưỡng cho phép, nhất là cholesterol làm cho quá trình xơ vữa động mạch càng trở nên trầm trọng, nguy cơ đột quỵ não càng cao. Các yếu tố này hay xuất hiện đồng thời ở bệnh nhân tiểu đường, do đó nguy cơ tai biến mạch máu não rất có thể không được kiểm soát và điều trị đúng đắn.
4. Nguyên nhân do bệnh tim.
Một số trường hợp bệnh nhân bị tai biến là do các bệnh lý về tim. Đó là những trường hợp bị bệnh rung nhĩ, hẹp van hai lá có rung nhĩ, u nhày nhĩ trái, tồn tại lỗ bầu dục, viêm nội tâm mạch nhiễm khuẩn… những cục máu đông hình thành từ buồng tim, van tim trôi theo dòng máu lên động mạch cảnh, làm tắc đột ngột dòng máu nuôi não dẫn tới đột quỵ não.
5. Nguyên nhân do dị dạng mạch máu não.
Mạch máu não dị dạng là hiện tượng các mạch máu não dị thường, rối loạn trong não gây chảy máu não dẫn tới người bệnh tử vong rất nguy hiểm. Theo các chuyên gia, dị dạng mạch máu có từ lâu, phát triển âm thầm khiến mạch máu bị dị dạng ngày càng giãn và yếu đi. Khi mạch máu bị căng quá mức (do áp lực công việc, stress, căng thẳng…) dẫn tới vỡ mạch máu não gây xuất huyết.
Một số nguyên nhân khác như:
- Một số nguyên nhân gây tai biên mạch máu não ít gặp khác là giảm huyết áp, viêm động mạch, viêm tĩnh mạch, thuyên tắc xoang tĩnh mạch. Ở người trẻ mác bệnh tiểu cầu, chảy máu dưới nhện, dị dạng động mạch cảnh, rối loạn chức năng đông máu, u não, thừa cân, béo phì… cũng có nguy cơ bị tai biên cao hơn người bình thường.
- Thuốc lá một nguyên nhân hàng đầu dẫn tới tai biến mạch máu não. Theo thống kê cứ 5 người bị tai biến mạch máu não thì có một người thường xuyên hút thuốc lá. Nguyên nhân do thuốc lá đẩy nhanh quá trình xơ vữa động mạch, gây rối loạn mỡ máu (làm giảm cholesterol có lợi tăng cholesterol có hại và triglycerid) và gia tăng hình thành cục máu đông. Ngoài ra, những người hút thuốc lá còn có nguy cơ cao bị biến chứng và tai biến mạch máu não tái phát.
- Ngoài những nguyên nhân hàng đầu trên còn có nhiều yếu tố có thể gây tai biến mạch máu não như: lạm dụng thuốc tránh thai, sử dụng nhiều rượu bia cộng với thói quen ít vận động, chế độ sinh hoạt không lành mạnh cũng làm tăng nguy cơ dẫn đến tai biến mạch máu não.
